‘या’ Mutual Fund मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांचे १८०० कोटी रुपये बुडाले, काय आहे प्रकरण? जाणून घ्या
‘या’ Mutual Fund मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांचे १८०० कोटी रुपये बुडाले, काय आहे प्रकरण? जाणून घ्या
Mutual Fund Investment : ‘या’ Mutual Fund मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांचे १८०० कोटी रुपये बुडाले, काय आहे प्रकरण? जाणून घ्या ‘या’ Mutual Fund मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांचे १८०० कोटी रुपये बुडाले, काय आहे प्रकरण? जाणून घ्या Mutual Fund Investment : अनेक म्युच्युअल फंडांनी आपल्या गुंतवणूकदारांना उत्तम परतावाही दिलाय. पण अशातच एका फंडातील गुंतवणूकदारांचं मोठ्या प्रमाणात नुकसान झालंय.
गेल्या काही वर्षांमध्ये म्युच्युअल फंड (Mutual Fund) गुंतवणुकीमध्ये वाढ झाली आहे. अनेक म्युच्युअल फंडांनी गुंतवणूकदारांना चांगले परतावे दिले आहेत. तथापि, एक म्युच्युअल फंडाचा मुद्दा समोर आला आहे, ज्यामुळे गुंतवणूकदारांना मोठं नुकसान सहन करावं लागलं आहे. येस बँकेच्या एटी-१ बॉन्ड्स (AT-1 bonds) मध्ये गुंतवणूक करणाऱ्या निप्पॉन लाइफ इंडिया म्युच्युअल फंडातील (Nippon Life India Mutual Fund) गुंतवणूकदारांचे एकूण १८०० कोटी रुपयांपेक्षा जास्त नुकसान झाले आहे.
- येस बँकेच्या एटी-१ बॉन्ड्सची (AT-1 Bonds) ही एक प्रकारची कर्जाची सुविधा असते. या बॉन्ड्समधून बँकांना त्यांच्या भांडवली आधारास पूरक म्हणून अधिक निधी मिळवता येतो. या फंडाच्या गुंतवणुकीमुळे निप्पॉन लाइफ इंडिया म्युच्युअल फंडाच्या गुंतवणूकदारांना चांगल्या सुरुवातीच्या प्रॉफिट्सनंतर मोठ्या तोट्याचा सामना करावा लागला आहे. दरम्यान, याच फंड हाऊसला याप्रकरणातून ८८.६० कोटी रुपये शुल्काच्या स्वरूपात मिळाले आहेत, पण तेच, त्यांचे गुंतवणूकदार नुकसानात आहेत.
सीबीआय चौकशीच्या कक्षेत
ही माहिती सेबी (Securities and Exchange Board of India) ने मनीकंट्रोलला दिली आहे. निप्पॉन लाइफ इंडिया म्युच्युअल फंड Mutual Fund या रिलायन्स म्युच्युअल फंडच्या नामांतराच्या रूपात ओळखला जातो. येस बँकेचे एटी-१ बॉन्ड्स अत्यधिक जोखमीचे असतात, कारण हे बॉन्ड्स बँकेच्या भांडवलाच्या आधार वाढवण्यासाठी जारी केले जातात, आणि त्यांचे पुनर्भरण (repayment) खूपच अनिश्चित असते.
तसेच, डिसेंबर २०२४ मध्ये मनीकंट्रोलने दिलेल्या अहवालानुसार, निप्पॉन लाइफ इंडिया म्युच्युअल फंडाच्या (Mutual Fund)मालकीच्या रिलायन्स म्युच्युअल फंड आणि रिलायन्स कॅपिटलसंबंधित कंपनी मॉर्गन क्रेडिट प्रायव्हेट लिमिटेडच्या ९५० कोटी रुपयांच्या नॉन-कन्व्हर्टिबल डिबेंचरमध्ये (NCD) गुंतवणूक केल्याबाबत सीबीआयने (Central Bureau of Investigation) चौकशी सुरू केली आहे. हे प्रकरण डिसेंबर २०१६ ते मार्च २०२० या कालावधीत घडले होते.
रिलायन्स म्युच्युअल फंड
याच कालावधीत येस बँकेने आणि रिलायन्स कॅपिटलच्या मालकीच्या कंपन्यांमधील काही व्यवहार SEBI (Securities and Exchange Board of India) च्या लक्षात आले. SEBI ने रिलायन्स म्युच्युअल फंड आणि रिलायन्स कॅपिटलसह येस बँकेच्या एटी-१ बॉन्ड्समध्ये एकूण २,८५० कोटी रुपयांची गुंतवणूक केल्याचा आरोप केला. तसेच, या गुंतवणुकीच्या एका भागामध्ये मॉर्गन क्रेडिट प्रायव्हेट लिमिटेडने जारी केलेल्या NCD मध्ये गुंतवणूक (Mutual Fund) केली होती.
सेबीच्या म्हणण्यानुसार, येस बँकेने जानेवारी २०१७ मध्ये रिलायन्स होम फायनान्सला ५०० कोटी रुपयांची कर्ज सुविधा दिली होती. त्याचबरोबर, ऑक्टोबर २०१७ मध्ये येस बँकेने रिलायन्स कॅपिटल, रिलायन्स होम फायनान्स आणि रिलायन्स कमर्शियल फायनान्स या कंपन्यांना २,९०० कोटी रुपयांच्या कर्जाच्या स्वरूपात आणखी एक सुविधा दिली होती. या कर्जाच्या सुविधांचा उपयोग त्या कंपन्यांनी त्यांच्या नॉन-कन्व्हर्टिबल डिबेंचर (NCDs) मध्ये केला होता.
येस बँकेच्या एटी-१ बॉन्ड्समध्ये गुंतवणूक (Mutual Fund) करणे खूपच जोखिमीचे होते, कारण हे बॉन्ड्स बँकेच्या आर्थिक स्थितीवर अवलंबून असतात आणि त्या बँकेला वित्तीय अडचणी आल्यास या बॉन्ड्सचा पुनर्भरण होऊ शकत नाही. विशेषतः, येस बँकेच्या आर्थिक समस्यांमुळे या बॉन्ड्समध्ये गुंतवणूक करणाऱ्यांचे मोठे नुकसान झाले आहे.
गुंतवणुकीचे कारण
निप्पॉन लाइफ इंडिया म्युच्युअल फंडाच्या (Mutual Fund) गुंतवणूकदारांनी येस बँकेच्या या एटी-१ बॉन्ड्समध्ये केलेली गुंतवणूक असुरक्षित ठरली. यामुळे त्यांना मोठ्या प्रमाणात वित्तीय हानी सहन करावी लागली. यासोबतच, रिलायन्स कॅपिटलच्या कंपन्यांनी रिलायन्स होम फायनान्स आणि रिलायन्स कमर्शियल फायनान्स यांच्या NCDs मध्ये गुंतवणूक केली, त्यामुळे या कंपन्यांच्या वित्तीय स्थितीला धक्का बसला.
या घटनेच्या अनुषंगाने, सीबीआयने आणि सेबीने गुंतवणुकीच्या सुरक्षेबाबत चौकशी सुरू केली आहे. SEBI ने संबंधित कंपन्यांना कारणे दाखवा नोटीसेस दिल्या आहेत आणि त्यांच्यावर कायदेशीर कारवाई होण्याची शक्यता आहे.
गुंतवणूकदारांच्या हिताची रक्षण करण्यासाठी आणि यासारख्या घटनांचा पुनरावृत्ती होऊ न देण्यासाठी, म्युच्युअल फंडांमध्ये (Mutual Fund) गुंतवणूक करत असताना अधिक सावधगिरी आणि सतर्कता ठेवणे आवश्यक आहे. बाजाराच्या अस्थिरतेसाठी सज्ज होणे, तसेच योग्य आणि सुरक्षित गुंतवणूक पर्यायांची निवड करणे महत्त्वाचे ठरते.
